بررسی جایگاه مؤلفۀ اعتماد در سرمایۀ اجتماعی

نوع مقاله : تخصصی دانش پژوهی

نویسنده

موسسه علوم انسانی

چکیده

سرمایۀ اجتماعی از مفاهیم نسبتا جدیدی است که در آن ارزش­ های مقبول و مؤثر در میان افراد جامعه، مورد مطالعه قرار می ­گیرد. پرداختن به مؤلفه­ های سرمایۀ اجتماعی در جامعه به دلیل تأثیر مستقیم در عملکرد افراد، دارای اهمیت است. مؤلفه­ های سرمایۀ اجتماعی عبارتند از: «اعتماد، مشارکت اجتماعی، هنجارها و ارزش­های مشترک، پیوندهای اجتماعی غیررسمی، روحیه داوطلبی، زیرساخت­ها». طبق نظریۀ «بازتاب فرهنگ زمانه»، صاحب­ وحی با آگاهی از موقعیت و شرایط اجتماعی عصر جاهلیت و با برنامه و مصلحت این مقوله از مطالب را در جای جای قرآن آورده است. لذا قرآن بازتاب فرهنگ زمانه است البته نه به این معنا که ناخودآگاه و بدون توجه صاحب­ وحی و بدون توجه به پیامد آن فرهنگ عصر در این مباحث راه یافته، بلکه به دلیل عواملی، خود خداوند مقوله­ هایی از عادات و عقاید و معارف و جهان­ بینی مردم حجاز و مخاطبین عصر نزول را در لابه لای معارف وحیانی منعکس ساخته است. در این مقاله، با توجه به اهمیت مؤلفۀ «اعتماد» و تأثیر آن بر دیگر مؤلفه­ های سرمایۀ اجتماعی، با استفاده از منابع مطالعاتی گذشته و با روش توصیفی- تحلیلی، به بررسی مؤلفۀ اعتماد پرداخته شده و سپس با توجه به نظریه «بازتاب فرهنگ زمانه»، این مؤلفه در قرآن کریم بررسی گردیده است.

کلیدواژه‌ها